رشد کم سرمایهگذاری در کشاورزی و کاهش انگیزه کشاورزان؛ افزایش مهاجرت به شهرها
به گزارش خبرگزاری سایت تراکتور، مدیر قطب علمی کشاورزی کشور با اشاره به نتایج یک پژوهش علمی گفت: رشد کم سرمایهگذاری و درآمد پایین کشاورزان، موجب کاهش انگیزه فعالیت در بخش کشاورزی و مهاجرت به شهرها شده است.
هشدار درباره کاهش سرمایهگذاری و انگیزه در بخش کشاورزی
دکتر امیرحسین چیذری، مدیر قطب علمی کشاورزی کشور و استاد اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران، با استناد به پژوهش دکتر وحیده انصاری درباره تحلیل بهرهوری نیروی کار در تولید گندم در ایران گفت: کاهش سرمایهگذاری و پایین بودن درآمد سرانه کشاورزان، موجب کاهش انگیزه شاغلان برای ادامه فعالیت در این بخش شده است. وی افزود: درآمد پایین کشاورزان سبب کاهش سطح معیشت، گسترش فقر و مهاجرت به شهرها شده است که این روند میتواند تبعات اقتصادی و اجتماعی گستردهای در پی داشته باشد.
نتایج پژوهش درباره بهرهوری نیروی کار در تولید گندم آبی
چیذری با اشاره به این پژوهش گفت: در این تحقیق، بهرهوری نیروی کار در تولید گندم آبی در استانهای مختلف کشور طی سالهای ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۵ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان میدهد که اگرچه بهرهوری نیروی کار روندی افزایشی داشته، اما میزان آن در استانهای مختلف متفاوت است. وی افزود: استانهای کرمانشاه، خوزستان و اردبیل بیشترین بهرهوری نیروی کار و استانهای یزد، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان کمترین میزان بهرهوری را داشتهاند.
عوامل مؤثر بر بهرهوری نیروی کار در کشت گندم
به گفته مدیر قطب علمی کشاورزی کشور، متغیرهایی همچون درصد استفاده از بذر اصلاحشده، بارندگی سالیانه، درصد استفاده از ماشینآلات و تعداد دور آبیاری در مناطق ساحلی خزر و خوزستان، اثر مثبت و معناداری بر بهرهوری نیروی کار داشتهاند. در مقابل، مصرف زیاد کود و سموم شیمیایی رابطهای منفی با بهرهوری نیروی کار داشته است. چیذری تأکید کرد: مصرف بیش از اندازه این نهادهها گرچه ممکن است عملکرد را افزایش دهد، اما نیاز به نیروی کار بیشتری ایجاد میکند و در نهایت بهرهوری کاهش مییابد.
ضرورت مکانیزه شدن هوشمندانه کشاورزی
چیذری خاطرنشان کرد: صرف مکانیزه کردن کشاورزی بدون بررسیهای اقتصادی ممکن است به کاهش اشتغال روستایی منجر شود. وی گفت: افزایش استفاده از ماشینآلات در صورتی مفید است که هزینه تولید را کاهش داده و جایگزینی مناسبی برای نیروی کار باشد، نه عاملی برای بیکاری بیشتر.
توصیهها برای افزایش بهرهوری و توسعه پایدار
این استاد دانشگاه تهران پیشنهاد کرد: سرمایهگذاری در سیستمهای نوین آبیاری متناسب با شرایط اقلیمی هر منطقه، استفاده از بذرهای اصلاحشده متناسب با اقلیم (مانند بذر پیشگام، الوند، مهرگان، سیروان، مروارید و گنبد) و بهینهسازی مصرف کود و سموم بر اساس تحلیل اقتصادی. او افزود: افزایش بهرهوری نیروی کار در کشاورزی، علاوه بر رشد پایدار، به کاهش هزینه تولید گندم و در نتیجه تقویت امنیت غذایی کشور منجر میشود.
زنگ خطر مهاجرت روستاییان به شهرها
چیذری در پایان گفت: درآمد پایین در بخش کشاورزی نسبت به سایر بخشهای اقتصادی، موجب کاهش انگیزه فعالیت و در نهایت مهاجرت کشاورزان به شهرها شده است؛ این روند اگر ادامه یابد، میتواند تهدیدی برای توسعه متوازن کشور باشد.